Investing.com – ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi, Donald Trump tarafından uygulamaya konulan geniş kapsamlı ithalat tarifelerinin büyük bölümünü anayasaya aykırı bularak iptal etti. Kararın temelinde, Trump’ın 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’nı (IEEPA) kullanarak Başkanlık yetkisini aşması ve bu yetkiyi yasaların belirlediği ulusal güvenlik tehdidi çerçevesinden saparak ekonomik amaçla kullanması gösterildi.
Mahkeme, Trump yönetiminin Ocak 2025 itibarıyla birçok ülkeye yönelik uyguladığı %10’a varan genel ithalat tarifelerinin, IEEPA kapsamındaki yetkilerle bağdaşmadığını belirtti. Buna karşın, otomobil, çelik, alüminyum, yarı iletken ve kereste gibi belirli sektörlere uygulanan tarifeler bu karardan muaf tutuldu. Mahkeme, bu sektörlerdeki tarifelerin farklı yasal zeminlerde değerlendirildiğini ifade etti.
Moody’s: “Olumlu etki geçici olabilir”
Moody’s Analytics Asya Pasifik Ekonomi Başkanı Katrina Ell, mahkeme kararının gelişmekte olan ülkeler açısından ilk bakışta olumlu göründüğünü ancak bu etkinin sürdürülebilirliğinin sorgulanması gerektiğini belirtti. Ell, “Bu gelişmenin kalıcı bir iyileşme sağladığını varsaymak güç.” diyerek olası yasal itirazlara dikkat çekti.
Ell ayrıca, Trump’ın agresif ticaret politikaları konusunda başkanlık gücüne sınır çizilmesinin piyasaları bir nebze yatıştırabileceğini, ancak süreç boyunca yaşanan belirsizliğin piyasa tepkilerini dalgalandırabileceğini ifade etti. “Şu anda bu adımlar bir pembe diziye dönüştü.” diyen Ell, piyasanın netlik isteyen yapısının zarar gördüğünü vurguladı.
Kur, altın ve euro tarafında tepkiler
Kararın ardından küresel döviz piyasalarında dolar güç kazandı. ING analisti Chris Turner, mahkeme kararının ABD’nin büyüme beklentilerine dair yeniden değerlendirmeye yol açtığını ve bu durumun dolar lehine bir fiyatlama yarattığını belirtti. Turner, EUR/USD paritesinin dolara karşı zayıflamasının önümüzdeki süreçte faiz farkları gibi geleneksel etkenlere daha güçlü şekilde tepkiler vereceğini de sözlerine ekledi.
Altın tarafında ise karara gelen piyasa tepkisi düşüş şeklinde oldu. Ticaret risklerinin azalmasının güvenli liman talebini zayıflatmasıyla birlikte spot altın, ilk etapta %1,5 değer kaybederek 3.245 dolara kadar geriledi. Kısa süreli gerilemenin ardından toparlanan altın, son saat itibarıyla %0,25 oranında günlük artışla 3.297 dolara ulaştı. Gram altın da günün ilk saatlerinde 4.080 TL’ye kadar gerilese de hızlı toparlandı ve 4.145 TL’ye kadar yükseldi.
Petrol fiyatlarında yükseliş
Emtia piyasasında en net tepkilerden biri petrol cephesinde görüldü. ABD mahkemesinin kararının ardından ham petrol fiyatları %1,5’i aşan yükselişler kaydetti. West Texas Intermediate (WTI) Temmuz vadeli kontratlar, %1,79 artışla 62,96 dolara ulaşırken, Brent petrolün aynı vadeli fiyatı %1,63 yükselişle 66,04 dolara çıktı. Ancak bu değer artışları kalıcı olamadı ve petrol fiyatları, günlük kazanımlarını geri verdi.
Petrol piyasalarında ayrıca ABD’nin Rusya’ya yönelik ihraç kısıtlamaları olasılığı ve OPEC+ grubunun Temmuz ayından itibaren üretimi artırma beklentisi de fiyatlar üzerindeki oynaklığı artıran unsurlar arasında yer aldı.
Kararın küresel yansımaları
Mahkeme kararı, ticaret politikalarının sınırlarını ve başkanlık yetkilerinin kapsamını yeniden tartışmaya açtı. Piyasalarda kısa vadeli olumlu hava görülse de, kararlar temyize götürüldüğü takdirde bu ivmenin devam edip etmeyeceği belirsizliğini koruyor.
Uzmanlara göre, Trump yönetiminden gelecek yeni yasal adımlar, piyasaların yönü açısından belirleyici unsurlar olacak. Mahkeme kararının geçici bir rahatlama sağladığı ancak uzun vadeli etkilerin yasal netlik kazanmasıyla şekilleneceği düşünülüyor. Bu süreçte gelişmekte olan ülkelerin ticaret politikaları üzerindeki hassasiyetleri artarak takip edilmeye devam edecek.
