Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) merkezi yönetime entegrasyon süreci tamamlandı, böylece Suriye’de özerk Kürt yönetimi dönemi sona ermiş oldu.
Bu gelişmeyi Türkiye sınırındaki Kamışlı kentinde katıldığı bir etkinlikte SDG komutanı Mazlum Abdi duyurdu. Abdi, “Askerî, güvenlik ve idari kurumların devlet kurumlarına entegrasyonu aşaması sona erdi” dedi.
Bundan sonra siyasi bir mücadele yürüteceklerini açıklayan Abdi, Kürtlerin haklarını anayasada güvence altına almak için çalışmayı sürdüreceklerini belirtti.
Açıklama Şam yönetimi ile SDG arasında aylardır süren müzakerelerin ardından geldi.
Yıl başından bu yana ne yaşandı?
İki taraf arasında Ocak ayında imzalanan anlaşma, Kürtlerin sivil ve askerî kurumlarının Şam yönetimine entegre edilmesini öngörüyordu.
Anlaşmadan önce Kürt güçleri ve Suriye ordusu arasında şiddetli çatışmalar yaşanmış, SDG kısa sürede ülkenin petrol zengini kuzey ve kuzeydoğusundaki geniş bölgeleri kaybetmişti.
Bu tarihe kadar SDG’yi destekleyen ABD yönetimi, Ahmed Şara liderliğindeki yeni Suriye yönetimi ile anlaşınca Kürtlere sağladığı askerî desteği sonlandırmıştı.
Ocak’taki anlaşma sonrası Şubat ayında bir Kürt yetkili Haseke valisi olarak atandı. Mart’ta ise üst düzey bir Kürt askerî yetkili savunma bakan yardımcısı olarak görevlendirildi. Binlerce SDG mensubu da Suriye ordusuna kaydedildi.
Anlaşmanın uygulanması kapsamında hükümet güçleri Haseke ve Kamışlı kentlerine girdi; Şam yönetimi ayrıca Kamışlı Havalimanı’nın ve önemli petrol sahalarının yönetimini devraldı.
ABD askerleri de daha önce Kürtlerin kontrolündeki kamplarda tutulan 5 bin 700’den fazla IŞİD mensubunu komşu ülke Irak’a nakletti.
Türkiye SDG’yi PKK’nın Suriye kolu olarak görüyor ve “terör örgütü” sayıyordu. Çoğunluğu Kürt savaşçılardan oluşan SDG’nin merkezî orduya katılması ve Kürtlerin denetimindeki sivil kurumlar ile toprakların Şam’a devri Türkiye’de çözüm sürecinin devam ettiği bir dönemde gerçekleşti.
Kürtlerin eski rejimde kimliği yoktu
Kürtler daha önce birbirini izleyen Suriye hükümetleri döneminde baskıyla karşı karşıya kalmış; Kürtçe öğrenmeleri, bayramlarını kutlamaları ve kültürlerini yaşamaları engellenmişti.
Suriye nüfusunun yaklaşık yüzde 15’ini oluşturan Kürtlerin önemli bir bölümü 1962 yılında vatandaşlıklarını da kaybetmişti.
Rudaw’ın haberine göre ülkede hâlihazırda 300 bin Kürt vatandaşın kimliksiz olduğu tahmin ediliyor. Ülke genelinde kimliksiz Kürtlerin vatandaşlık başvurularını almak üzere beş merkez açılmış durumda.
DW,AFP / MUK,CÖ
